"Ontmoeting ... Verwondering ... Verbeelding"*
De kracht van het weglaten van de derde dimensie: kleur
De sterke tegenstellingen van de helderheden en het diepe zwart, maar ook de subtiele nuances zijn de aansprekende elementen in een zwart-wit foto.
Analoge zwart-wit fotografie heeft een grote mate van vakmanschap behouden. Het is een samengaan van creativiteit en techniek. Een van de verschillen tussen digitaal en analoog fotograferen is, dat in het eerste geval het te fotograferen beeld, nadat de opname gemaakt is, met een grafisch programma omgezet wordt in een zwart-witbeeld. Bij analoge fotografie geschiedt dit op het moment van de opname. Vóórdat de opname gemaakt wordt, visualiseert de fotograaf het beeld in zwart-wit dat hij of zij wil hebben.
"We photographers deal in things which are continually vanishing and when they have vanished there is no contrivance on earth can make them back again.We cannot develop and print memory."
-- Henri Cartier Bresson --
Analoge zwart-wit fotografie heeft haar plek veroverd en behouden. Voor veel aanhangers heeft het een puurheid, een waarachtigheid en voor hen is het een belangrijk expressiemiddel. Van oudsher heeft zwart-wit een technische beperking, het ontbreken van kleuren; achteraf bleek dat een creatieve verrijking. Het zorgde voor een interpretatie van de werkelijkheid. Alle mogelijke grijstonen tussen de twee uitersten van het papier - het wit en het diepste zwart - interpreteren het bestaan en de emoties van kleur. En juist door het ontbreken van kleur in de foto wordt de aandacht veel meer gevestigd op andere elementen, zoals lijnen, vlakken, volume, structuren, licht en schaduw en de overgang hier tussen. Dit maakt zwart-wit fotografie een ander kunst- en communicatievorm.
"In photography, creation is a quick business, an instant, a gush, a response putting the camera up to the eye's line of fire, snatching with that economical little box whatever it was that surprised you, catching it in midair, without tricks, without letting it get away.
You make a painting at the same time that you take a photo."
-- Henri Cartier Bresson --
Voor veel zwart-wit fotografen is het een genoegen om te spelen met de subtiele verschillen in grijstinten. Dat geldt zeker voor die fotografen die afdrukken van hoge kwaliteit nastreven. Het kunnen weergeven van detail in de hoge lichten én ook in de diepe schaduwen is een van de kenmerken van een uitmuntende foto. Contrast (helderheidverschillen) in een foto vormt het karakter van de foto.
Deze website heeft een verzameling oude foto's in kleinbeeld en het middenformaat uit de jaren '80, maar er is ook steeds meer recenter werk te vinden.
maart 2009
Alexander van de Zand
*) Naar Martien Coppens
